Τα οικονομικά «μονοπάτια» που μας οδήγησαν στο σήμερα.. (Α’ μέρος)

Συγκρίσεις (ατυχείς)

Προσπαθώντας να συγκρίνουμε το βιοτικό επίπεδο της μεσαίας τάξης 10 χρόνια πριν σε σχέση με το σήμερα, μάλλον θα δυσκολευτούμε να πιστέψουμε ότι τα στοιχεία αφορούν κατοίκους της ίδιας χώρας!

Η προηγούμενη ατυχής προσπάθεια σύγκρισης, ασφαλώς δεν σημαίνει ότι χαρακτηρίζουμε την προ 10ετιας καταναλωτική συμπεριφορά του μέσου Έλληνα σαν ορθολογική σε σχέση με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητές του. Όμως σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, ο υπερ-καταναλωτισμός να μεταλλάσσεται σε αρνητική κατανάλωση και με τις γνωστές τραγικές κοινωνικές διαστάσεις, ιστορικά μας παραπέμπει στο κραχ της Αμερικής του 1929 και στην μεγάλη ύφεση που ακολούθησε.

Περίοδος 1998 – 2008. Η εικονική χρυσή 10ετία!

Mε αρκετή δόση «δημιουργικής λογιστικής» στην εμφάνιση των μακροοικονομικών μεγεθών (μείωση πληθωρισμού, επιτοκίων, ελλειμμάτων, εξωτερικού χρέους), η Ελλάδα πιάνει τα κριτήρια του Μάαστριχ, και πανηγυρικά εισέρχεται (σαν πλήρες μέλος) στο club της ενωμένης Ευρώπης τον Ιούνιο του 2000!

Από την 1η Ιανουαρίου του 2002, μαζί με τις υπόλοιπες 11 χώρες, η χώρα υιοθετεί το ευρώ με ισοτιμία 1€ = 340,75 δρχ.

Η εισροή των κοινοτικών πακέτων στήριξης που είχε αρχίσει από τη 10ετία του 1980 συνεχίζεται με το τρίτο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης (17 τρις δρχ). Οι «αριθμοί» προσδίδουν μια εντυπωσιακή εικόνα στα μακροοικονομικά μεγέθη!

Οι επιχειρήσεις επεκτείνουν την δραστηριότητά τους σε μια νέα αγορά. Αυτή που δημιουργήθηκε μετά το άνοιγμα της ενωμένης Ευρώπης προς τις χώρες του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Μέρος της χρηματοδότησης (με κόστος ασφαλώς χαμηλότερο του τραπεζικού δανεισμού) των νέων επιχειρηματικών projects προσφέρει η είσοδος των μετοχών των εταιριών στο Χρηματιστήριο, όπου οι διαφαινόμενες «λαμπρές» προοπτικές ανάπτυξης σε συνδυασμό με το νέο επάγγελμα των «παπαγάλων» εκτοξεύουν (ήδη από το 1997-99) τις τιμές των μετοχών τους! Στο διάστημα Σεπ, 1997 – Σεπ, 1999 ο  Γενικός δείκτης του ΧΑΑ από τις 1.700 μονάδες βρέθηκε στις 6.300!

Ο τρόπος με τον οποίο αρκετές εταιρίες εκπλήρωσαν τα κριτήρια της επιτροπής κεφαλαιαγοράς για την είσοδό τους στο Χρηματιστήριο θύμιζε εν πολλοίς  τον τρόπο με τον οποίο οι μακροοικονομικοί δείκτες της Ελλάδας εκπλήρωσαν τα κριτήρια του Μάαστριχ!

Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1999, το Ελληνικό χρηματιστήριο, επίμονα πλουτίζει  τον οποιονδήποτε ασχολείται με αυτό! Με τη διαφορά ότι ο πλουτισμός είναι στα χαρτιά! Αυτά, δηλαδή τα χαρτιά,  εμφανίζουν το αρχικά υπενδεδυμένο (!) κεφάλαιο του 1.000.000 δρχ. να έχει γίνει σε 2 – 3 μήνες 5.000.000 δρχ.! Όμως παρά την υπερ-απόδοση,  ελάχιστοι πωλούν τις μετοχές τους ώστε να καταγράψουν πραγματικά κέρδη.

Είναι η περίοδος που άπαντες «επενδύουν» στο Χρηματιστήριο. Κάποιοι όμως, και είναι οι περισσότεροι, αγνοούν τους βασικούς «κανόνες» λειτουργίας του.. Η περίοδος που όλοι οι Έλληνες, ανεξαρτήτως προηγούμενης ειδικότητάς τους, έγιναν οικονομολόγοι – αναλυτές της πορείας των μετοχών ΟΛΩΝ των εισηγμένων εταιριών! Η εποχή που γνωστός μου γιατρός μου «υποδείκνυε» ποιων εταιριών μετοχές να αγοράσω! Δεν θυμάμαι εγώ - σαν οικονομολόγος, να του έχω «διδάξει»  ιατρικά θέματα..

Σε αυτή την κάκιστη σχέση με την πραγματικότητα συμβάλλει το καθημερινά επαναλαμβανόμενο  γνωστό ανέκδοτο the sky is the limit,  αλλά και οι εκτιμήσεις - δηλώσεις  από επίσημα χείλη  ότι το χρηματιστήριο  θα ξεπεράσει τις 7.000 μονάδες”.

Κατά τη διάρκεια αυτής της «μαγικής» περιόδου, τα ποσά που μπήκαν στα ταμεία των εταιριών (από την εισαγωγή των μετοχών τους  στο χρηματιστήριο) αλλά και στη συνέχεια (λόγω αυξήσεων του μετοχικού κεφαλαίου τους) υποτίθεται ότι χρηματοδότησαν τον εκσυγχρονισμό,  την ανταγωνιστικότητά και τις παραγωγικές επενδύσεις τους!

Όπως ακριβώς υποτίθεται ότι και η Ελλάδα διοχέτευσε προς την «αντίστοιχη κατεύθυνση»  τα τεράστια κονδύλια που εισέπραττε από την Ε.Ε.

Και με την ίδια λογική του υποτίθεται είχαμε: αύξηση του βιοτικού επιπέδου, τις Porsche να «συνωστίζονται», τις διακοπές των 40 ημερών – τουλάχιστον οι μισές στο εξωτερικό, τις καθημερινές εξόδους – φυσικά σε πολυτελείς προορισμούς, αλλά και απαραίτητα τις πισίνες στα νεόκτιστα σπίτια! Που να βρεις θάλασσα στην Ελλάδα; Και από ενδυματολογικές συνήθειες,  ασφαλώς  μόνο «φιρμάτες» καταστάσεις... Το ερώτημα δεν ήταν το πως θα πληρώσω, αλλά το ποια από τις 5-6 κάρτες μου θα διαλέξω για να πληρώσω!

Ασφαλώς ούτε λόγος για την χρηματοδότηση των νέων καταναλωτικών προτύπων. Ας είναι καλά οι τράπεζες! Να σου τηλεφωνούν για να σε ενημερώσουν ότι έχει εγκριθεί δάνειο στο όνομά σου που ουδέποτε είχες ζητήσει, ήταν πράγματι αρκετά πρωτότυπο!

Πόσο εύκολος ήταν τελικά ο πλουτισμός! Η απόκτηση σπιτιών, αυτοκινήτων, σκαφών, γενικά καταναλωτικών αγαθών που απλά θέλαμε! Και βέβαια ακόμα ποιο εύκολο να λες το σπίτι ΜΟΥ,  το αυτοκίνητό ΜΟΥ ή το σκάφος ΜΟΥ!

Στην πραγματικότητα υπήρχε και το δάνειό ΜΟΥ, το οποίο έχει την «κακή» συνήθεια να πρέπει να επιστραφεί. Όμως ξεχάσαμε ότι ο τίτλος του ΜΟΥ υπάρχει αν και όταν επιστραφεί.

Μέχρι τότε υπήρχε  πλουτισμός με «πίστωση»!

Και ποιος παρείχε την πίστωση; Ασφαλώς όχι ο ένας καταναλωτής στον άλλο..

Νέα «συνειρμική» σκέψη μεταξύ του παραπάνω μικροοικονομικού εικονικού πλουτισμού και του αντίστοιχου μακροοικονομικού, επίσης εικονικού, της χώρας!

ΥΓ. Στο Β’ μέρος της ανάλυσης θα αναφερθούμε στο «θορυβώδες σπάσιμο αυτής της φούσκας αλλά και στο μερίδιο ευθύνης που αναλογεί στον καθένα»

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *