Όταν μεταβάλλεται η ζήτηση (18.11.2017)

18 Νοεμβρίου 2017

Όταν υπάρχει ποσοστιαία μεταβολή της ζήτησης κατά  α%  χρειάζεται προσοχή σε εκφράσεις όπως: 1. Οι καταναλωτές μεταβάλλουν τις αγορές τους σε κάθε επίπεδο τιμής κατά α%.  ή 2. Σε κάθε τιμή δημιουργείται μια ισο ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας κατά α%.

 

Ταυτόχρονη μεταβολή τιμής ενός αγαθού και προσδιοριστικού παράγοντα της ζήτησης (06.11.17)

06 Νοεμβρίου 2017

Γενικά όταν υπάρχει ταυτόχρονη μεταβολή δύο μεγεθών πάντα κάποια προηγείται. Η σειρά λοιπόν των μεταβολών είναι πολύ σημαντική για τον προσδιορισμό του τελικού αποτελέσματος.

Ασφαλώς (ανάλογα με τις μεταβολές) θα πρέπει να εξεταστεί το κατά πόσο αλλάζοντας το μέγεθός τους διαφοροποιείται η απάντηση στο ζητούμενο της άσκησης.

Υπολογίζοντας την ED και την ΕΥ (31.10.17)

31 Οκτωβρίου 2017

Όταν υπολογίζουμε την ED (ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή) και την ΕΥ (ελαστικότητα ζήτησης ως προς το εισόδημα) χρειάζεται προσοχή στην εφαρμογή της υπόθεσης ceteris paribus. Δηλαδή ποιους παράγοντες - ανά περίπτωση -  πρέπει να διατηρούμε σταθερούς.

Υποκατάστατα αγαθά και ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (24.10.17)

24 Οκτωβρίου 2017

Η ελαστική ζήτηση χαρακτηρίζει αγαθά στα οποία η μεταβολή της τιμής τους δημιουργεί έντονο βαθμό αντίδρασης στον καταναλωτή. Επομένως σε μια α ποσοστιαία αύξηση της τιμής παρατηρείται μεγαλύτερη του α ποσοστιαία μείωση της ζητούμενης ποσότητα (σε απόλυτες τιμές). Ο καταναλωτής αντιδρά έντονα γιατί στην ουσία δεν έχει ανάγκη (τουλάχιστον μεγάλη) το αγαθό.

Η ύπαρξη υποκατάστατων (όχι ακριβότερων) σε ένα αγαθό το καθιστά στην πραγματικότητα μη αναγκαίο μια και ο καταναλωτής έχει να επιλέξει και άλλα προς κάλυψη της ίδιας ανάγκης.

Συμπερασματικά καταλήγουμε ότι όταν ένα αγαθό έχει πολλά υποκατάστατα η ζήτησή του είναι ελαστική.

Πως ανάλογα με την ED ενός αγαθού επηρεάζεται η ΣΔ όταν μεταβάλλεται η τιμή του (15.10.17)

15 Οκτωβρίου 2017

Η Συνολική Δαπάνη (ΣΔ = P ∙ QD) όταν μεταβάλλεται η τιμή (Ρ) αγαθού επηρεάζεται από τη μεγαλύτερη (σε απόλυτες τιμές) ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ τιμής και ζητούμενης ποσότητας. Επομένως στην ελαστική ζήτησης η νέα ΣΔ που θα προκύπτει θα «ακολουθεί» το πρόσημο της μεταβολής της ζητούμενης ποσότητας ενώ αντίθετα στην ανελαστική θα «ακoλουθεί» αυτό της τιμής.

Ανάλογα σκεπτόμενοι καταλήγουμε στο ότι  στην περίπτωση της μοναδιαίας ελαστικότητας (σε όλα τα σημεία μιας καμπύλης ζήτησης) η νέα  ΣΔ παραμένει σταθερή σε μεταβολές της τιμής.

Για μεγαλύτερη ανάλυση της σχέσης παρακολουθείστε το video

Συνάρτηση ζήτησης. Ο προσδιορισμός της από τα δεδομένα ενός πίνακα ζήτησης (08.10.17)

8 Οκτωβρίου, 2017

Το γεγονός ότι η συνάρτηση ζήτησης (στην ύλη της Γ Λυκείου) θα είναι γραμμικής μορφής ή ισοσκελής υπερβολή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο κάθε πίνακας ζήτησης θα μας οδηγήσει σε μια από τις προηγούμενες δύο αλγεβρικές μορφές. Χρειάζονται οι κατάλληλοι έλεγχοι για να διαπιστώσουμε την μορφή της συνάρτησης και στην συνέχει (αν ανήκει σε μια από τις προαναφερθείσες μορφές) να την προσδιορίσουμε ανάλογα.

Ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (ED) μεταβολή της τιμής και επηρεασμός της συνολικής δαπάνης

Η συνολική δαπάνη του καταναλωτή (ΣΔ) είναι γνωστό ότι ισούται με το γινόμενο της τιμής (Ρ) επί την ζητούμενη ποσότητα (QD) ενός αγαθού. Δηλαδή ισχύει ότι   ΣΔ = Ρ ∙ QD.

Σε μεταβολή της τιμής η νέα ΣΔ που προκύπτει θα έχει δεχτεί τις ετερόσημες μεταβολές της τιμής και της ζητούμενης ποσότητας.

Για παράδειγμα ας θεωρήσουμε

  1. Σε ένα αγαθό Α η αρχική τιμή Ρ1 = 5 αυξάνεται κατά 10% με αποτέλεσμα η αρχική QD= 10 να μειωθεί κατά 20%.

Η αρχική ΣΔ1 = 5 ∙ 10 = 50  θα διαμορφωθεί σε ΣΔ2 = 5,5 ∙ 8 = 44.

Δηλαδή η ΣΔ θα μειωθεί ↓.

  1. Σε ένα αγαθό Β η αρχική τιμή Ρ1 = 5 αυξάνεται κατά 20% με αποτέλεσμα η αρχική QD= 10 να μειωθεί κατά 10%.

Η αρχική ΣΔ1 = 5 ∙ 10 = 50  θα διαμορφωθεί σε ΣΔ2 = 6 ∙ 9 = 54.

Δηλαδή η ΣΔ θα αυξηθεί ↑.

Παρατηρούμε ότι η κατεύθυνση μεταβολής της ΣΔ προσδιορίζεται από την κατεύθυνση της μεγαλύτερης (σε απόλυτες τιμές) ποσοστιαίας μεταβολής μεταξύ Ρ και QD.

Συγκεκριμένα:

  1. ΔΡ = + 10 % και ΔQD = - 20%, επομένως |%ΔQD|> |%ΔP| η μεταβολή της QD είναι αρνητική επομένως η μεταβολή της ΣΔ θα είναι επίσης αρνητική (- 6 = 44 - 50)
  2. ΔΡ = + 20 % και ΔQD = - 10%, επομένως |%ΔΡ|> |%ΔQD| η μεταβολή της P είναι θετική επομένως η μεταβολή της ΣΔ θα είναι επίσης θετική (+ 4 = 54 - 50)

 

Συμπέρασμα

Η σχέση ποσοστιαίας μεταβολής Ρ και QD μας οδηγεί στην ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (ED)  Επομένως καταλήγουμε (σχετικό video) στο ότι όταν μεταβάλλεται η τιμή (Ρ) ενός αγαθού:

  1. Στην ελαστική ζήτηση η ΣΔ μεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση της μεταβολής της P.
  2. Στην ανελαστική ζήτηση η ΣΔ μεταβάλλεται προς την ίδια κατεύθυνση της μεταβολής της P.

Ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (Price elasticity of demand)

Είναι γνωστό ότι η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (PED) μετράει τον βαθμό (έντονο ή ήπιο) της αντίδρασης του καταναλωτή (στην ζητούμενη ποσότητα) όταν μεταβάλλεται η τιμή ενός αγαθού.

Ο βαθμός αντίδρασης εξαρτάται (μεταξύ άλλων)  από την αναγκαιότητα του αγαθού, την ύπαρξη υποκατάστατων, αλλά και από το ύψος της τιμής του.

Στην πραγματικότητα η τιμή της PED δείχνει την (αρνητική) ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας (QD) όταν η τιμή (Ρ) του αγαθού αυξάνεται κατά 1 %.

Η πλήρης απασχόληση των συντελεστών παραγωγής (ΣΠ)

Καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων και πλήρης απασχόληση των ΣΠ

Έχοντας τελειώσει το πρώτο κεφάλαιο  της ύλης οι μαθητές θα έχουν διαπιστώσει ότι αν και στην πραγματικότητα ποτέ δεν υφίσταται η πλήρης απασχόληση των ΣΠ – εξάλλου η ΚΠΔ αναφέρεται σε μια υποθετική οικονομία – είναι απαραίτητη αυτή η υπόθεση στην προσπάθεια υπολογισμού των μέγιστων παραγωγικών δυνατοτήτων της οικονομίας.

Γνωρίζοντας λοιπόν το μέγιστο των δυνατοτήτων  θα είμαστε σε θέση να υπολογίσουμε το ύψος της απώλειας της παραγωγής αν για παράδειγμα υπάρχει ανεργία της τάξης του 15% (μορφή υποαπασχόλησης των ΣΠ).

Για το λίγο μετά της οικονομικής σας παιδείας

Σε μακροοικονομικό επίπεδο θα έχει ενδιαφέρον η ανάλυση της σχέσης μεταξύ αποπληθωρισμένου ΑΕΠ και ποσοστού ανεργίας .

ΑΕΠ -  Ακαθόριστο εγχώριο προϊόν: Η συνολική αξία της εγχώριας παραγωγής τελικών αγαθών και υπηρεσιών εντός ενός έτους.

Αποπληθωρισμένο ΑΕΠ: Έχει αφαιρεθεί από την αξία της παραγωγής η ενδεχόμενη επίδραση της μεταβολής των τιμών.

Ποσοστό ανεργίας: Η ποσοστιαία σχέση μεταξύ ανέργων και εργατικού δυναμικού.

 

Υποαπασχόληση συντελεστών παραγωγής και ΚΠΔ

Όταν μια οικονομία λειτουργεί σε ένα συνδυασμό παραγωγής των αγαθών (Χ) και (Ψ) που βρίσκεται εσωτερικά της Κ.Π.Δ υπάρχει υποαπασχόληση συντελεστών παραγωγής ή μη ορθολογική χρήση τους.

Επομένως για να μεταβεί σε συνδυασμό που θα βρίσκεται πάνω στην Κ.Π.Δ θα πρέπει να υπάρξει πλήρης και ορθολογική χρήση όλων των συντελεστών παραγωγής.

Αυτό δεν επηρεάζει τη θέση της Κ.Π.Δ, άρα δεν αναφερόμαστε σε μετακίνησή της.